Вікіпедыя: Значнасць

Матэрыял з Вікіпедыі - вольнай энцыклапедыі
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
↱
  • УП:ЗН
  • УП: КЗ
  • УП:ЗНАЧ
Выдаленне старонак
Агульныя правілы
Крытэрыі значнасці
Катэгорыі
Старонкі абмеркаванняў

Вікіпедыя - гэта энцыклапедыя , гэта значыць прыведзены ў сістэму агляд усіх галін чалавечых ведаў. Традыцыйна лічыцца, што энцыклапедычнага апісання заслугоўваюць не ўсе тэмы, а толькі тыя з іх, якія з'яўляюцца найбольш значнымі , якія чымсьці істотна вылучаюцца з агульнага шэрагу [1] . Паняцце значнасці ўзаемазлучана з паняццямі важнасці і вядомасці , але не эквівалентна ім.

У Вікіпедыі тэма або прадмет артыкула лічацца меркавана значнымі, гэта значыць годнымі асобнага артыкула, калі яны задавальняюць прыведзенаму ніжэй агульнаму крытэру значнасці або аднаму з дзеляў крытэрыяў значнасці. Пры гэтым у выпадку, калі ў дзеючых прыватных крытэрыях значнасці не агаворана іх суаднесенасць з агульным крытэрыем, значнасць вызначаецца толькі па гэтых прыватных крытэрыях, без прымянення агульнага крытэрыю. У ізноў прыманых прыватных крытэрах значнасці павінна быць у відавочным выглядзе паказана іх суаднесенасць з агульным крытэрам.

Правілы і кіраўніцтва аб значнасці дазваляюць вырашыць, ці з'яўляецца тэма дастаткова значнай, каб прысвяціць ёй асобны артыкул, але не датычацца прама зместу артыкулаў. Правіламі, якія рэгулююць змест артыкулаў, з'яўляюцца: Нейтральны пункт гледжання , Правяральнасць , Недапушчальнасць арыгінальных даследаванняў , Чым не з'яўляецца Вікіпедыя .

Агульны крытэрый значнасці

↱
  • УП:ОКЗ

Прадмет або тэма, як мяркуецца, з'яўляюцца значнымі, калі яны дастаткова падрабязна асвятляюцца ў незалежных аўтарытэтных крыніцах .

У гэтым азначэнні важнае кожнае слова:

  • "меркавана" азначае, што адпаведнасць прыведзенай фармулёўцы не гарантуе значнасць, а толькі мяркуе яе наяўнасць. Супольнасць можа прыйсці да кансенсусу аб тым, што артыкул па дадзенай тэме, нягледзячы на ​​наяўнасць крыніц, усё ж не падыходзіць для энцыклапедыі (напрыклад, у сілу яе неадпаведнасці правілу (кіраўніцтву) Чым не з'яўляецца Вікіпедыя ) [2] . З іншага боку, супольнасць можа прыйсці да кансэнсусу аб тым, што артыкул па дадзенай тэме, нягледзячы на ​​адсутнасць незалежных крыніц, усё ж падыходзіць для энцыклапедыі.
  • "дастаткова падрабязна" азначае, што тэма асвятляецца крыніцамі напрамую, у аб'ёме, дастатковым для таго, каб неабходная для энцыклапедычных мэт інфармацыя здабывалася з крыніц без правядзення арыгінальных даследаванняў . Простых згадак у крыніцах недастаткова для таго, каб абгрунтаваць значнасць, але крыніцы не абавязкова павінны даваць вычарпальную інфармацыю па дадзенай тэме або быць прысвечаны толькі дадзенай тэме і ніякай іншай [3] .
  • незалежных аўтарытэтных крыніцах" азначае, што крыніца публікацыі не мае матэрыяльных ці іншых інтарэсаў, звязаных з прадметам артыкула . Абгрунтаваннем значнасці не могуць служыць рэкламныя матэрыялы, прэс-рэлізы , самастойна выдадзеныя крыніцы аб тэме, аўтабіяграфіі і г.д. [4] Добрым паказчыкам значнасці з'яўляецца даступнасць другасных крыніц [5] .
  • "у незалежных аўтарытэтных крыніцах" азначае, што выкладзеныя ў ім факты прайшлі рэдактарскую праверку, што дазваляе правярае ацаніць значнасць у адпаведнасці з кіраўніцтвам Аўтарытэтныя крыніцы . Крыніцамі могуць быць апублікаваныя працы ўсіх відаў на любых носьбітах.
  • «у незалежных аўтарытэтных крыніцах » [6] — для Вікіпедыі вызначальнымі з'яўляюцца другасныя і троесныя крыніцы, менавіта яны даюць найбольш аб'ектыўныя доказы значнасці. Колькасць і якасць неабходных крыніц можа быць розным і залежыць ад іх глыбіні і дакладнасці. Пажадана наяўнасць некалькіх незалежных крыніц [7] .

Тэма або прадмет, якія прызнаны адпаведнымі дадзеным крытэрыю згодна з кансенсусам супольнасці, як правіла, з'яўляюцца значнымі; ім можа быць прысвечаны асобны артыкул энцыклапедыі. Правяраная інфармацыя аб тэмах або прадметах, якія не адпавядаюць дадзеным крытэрыю, можа быць уключана ва ўжо існуючыя артыкулы.

Значнасць патрабуе аб'ектыўных доказаў

Пры вырашэнні пытання аб значнасці артыкула галоўным з'яўляецца патрабаванне прадстаўлення аб'ектыўных доказаў адпаведнасці крытэрыям значнасці. Падрабязнае асвятленне ў аўтарытэтных крыніцах, прызнанне ў прафесійным асяроддзі, іншыя фактары, пералічаныя ва ўмовах значнасці для канкрэтных тэм, з'яўляюцца такім доказам.

Варта памятаць, што адсутнасць у дадзены момант у артыкуле спасылак на аўтарытэтныя другасныя крыніцы яшчэ не азначае, што тэма артыкула малаважная.

↱
  • УП:НЕНАВІНЫ

Вікіпедыя — не месца для рэпартажаў навін . Для асвятлення бягучых падзей быў створаны праект вікінгава . Для абгрунтавання значнасці патрабуецца большае, чым кароткі ўсплёск цікавасці сродкаў масавай інфармацыі да падзеі ці з'явы грамадскага жыцця. Адпаведна, у тых выпадках, калі з'яўленне аўтарытэтных крыніц па той ці іншай тэме мае эпізадычны ці спарадычны характар, неабходна альбо прадэманстраваць падрабязны разгляд прадмета артыкула ў высакаякасных аналітычных матэрыялах (гэта значыць створаных кампетэнтнымі экспертамі ў адпаведнай вобласці ці з прыцягненнем такіх), альбо паказаць неаднаразовае згадка ў якасці тыповага прыкладу прадмета артыкула ў аўтарытэтных крыніцах па-за межамі кароткачасовага ўсплёску цікавасці да яго [8] .

Гл. таксама эсэ Вікіпедыя: Артыкулы пра падзеі і эсэ Вікіпедыя: Кіраўніцтва па напісанні артыкулаў аб бягучых падзеях .

Артыкулы, якія не задавальняюць крытэрам значнасці

↱
  • УП:НКЗ

Хоць ва ўсіх артыкулах павінна быць паказана значнасць іх тэм, а артыкулы аб тэмах, якія не задавальняюць крытэрам значнасці, звычайна выдаляюцца, важна ўлічваць не толькі бягучы стан артыкула, але і патэнцыял яго развіцця. Калі абмяркоўваецца выдаленне або аб'яднанне артыкулаў з прычыны іх нязначнасці, абмяркоўвацца павінна не толькі пытанне, ці паказана значнасць тэмы ў артыкуле, але і пытанне верагоднасці таго, што значнасць можа быць паказана. Калі знайсці незалежныя крыніцы ўяўляецца магчымым, выдаленне з прычыны нязначнасці не павінна рабіцца, пакуль не будзе прызнана, што актыўныя намаганні па пошуку гэтых крыніц не далі ніякіх вынікаў. Для артыкулаў з невыразнай значнасцю выдаленне павінна быць апошняй мерай.

Калі ў артыкуле не можа быць указана дастаткова крыніц для дэманстрацыі значнасці тэмы артыкула, паспрабуйце знайсці гэтыя крыніцы або:

  • спытаеце ў стваральніка артыкула ці эксперта па тэме артыкула [9] рады, дзе можна знайсці крыніцы.
  • адзначце артыкул шаблонам {{ значнасць }} , каб папярэдзіць іншых удзельнікаў Вікіпедыі аб праблеме.
  • паспрабуйце звярнуцца да ўдзельнікаў адпаведных вікіпраектаў ; магчыма, яны змогуць знайсці крыніцы, недаступныя ў Інтэрнеце.

Калі прыдатныя крыніцы не могуць быць знойдзены, разгледзьце магчымасць дадання змесціва артыкула ў артыкул з больш агульнай тэматыкай (у тым ліку, праз працэдуру аб'яднання артыкулаў ) [10] , інакш артыкул давядзецца выдаліць. Вядома шмат прыкладаў, калі прапановы аб выдаленні артыкула былі адхіленыя як неадэкватныя. Перш чым выдаляць артыкул, трэба старанна правяраць, ці нельга знайсці крыніцы, якія пацвярджаюць яго значнасць.

Значнасць не губляецца з часам

↱
  • УП:Не губляецца
  • УП:НЕСТРАЧВАЕЦЦА

У Вікіпедыю могуць быць уключаны артыкулы аб тэмах, якія з'яўляюцца значнымі ў сапраўдны момант або былі значнымі ў мінулым. Калі тэма артыкула задавальняе агульнаму крытэрыю значнасці, няма неабходнасці паказваць бесперапыннасць і актуальнасць цікавасці да дадзенай тэмы. Тэмы, значнасць якіх пакуль не відавочная, з часам, пасля з'яўлення новых крыніц па дадзенай тэме, могуць быць прызнаны значнымі. Тым не менш, аргументацыя значнасці артыкулаў не павінна засноўвацца на заяве, што тэма можа атрымаць дадатковае асвятленне ў будучыні.

Значнасць тычыцца тым артыкулаў, а не іх зместу

↱
  • УП:падрабязнасьці
Глядзіце таксама: Вікіпедыя:Нейтральны пункт гледжання , Вікіпедыя:Значымасць факту

Правілы і кіраўніцтва аб значнасці дазваляюць вырашыць, ці з'яўляецца тэма дастаткова значнай, каб прысвяціць ёй асобны артыкул . Яны ў пераважнай большасці выпадкаў прама не датычацца зместу артыкулаў. Магчымасць уключэння асобных раздзелаў і фактаў у артыкул рэгулюецца іншымі правіламі і кіраўніцтвамі, у прыватнасці: аб правяральнасці , аб выкарыстанні аўтарытэтных крыніц , аб тым, чым не з'яўляецца Вікіпедыя , і іншымі.

У той жа час неабходна ўлічваць патрабаванні нейтральнасці артыкулаў і непажаданасці празмеру аб'ёмнага асвятлення малаважных дэталяў , якія датычацца тэмы або прадмета артыкула. Аўтары павінны імкнуцца да таго, каб падрабязнасць апісання адпавядала важнасці дадзенага аспекта тэмы.

Неабходна ўзважваць кожны аспект артыкула ў адпаведнасці з яго значнасцю ў асвятленні дадзенай тэмы. Зважайце на магчымыя парушэнні нейтральнасці: празмерна аб'ёмнае асвятленне малаважных падрабязнасцяў, нераўнамернае апісанне раздзелаў артыкула, неабгрунтаванае вылучэнне асобных аспектаў размяшчэннем у артыкуле, супастаўленнем сцвярджэнняў.

Прыватныя крытэрыі значнасці

↱
  • УП:ЧКЗ

Дзеючыя правілы

Праекты і чарнавікі правілаў

Старонкі, пералічаныя ніжэй, не з'яўляюцца дзейнымі правіламі і прыведзены выключна для інфармацыі. Патрабаванні, выкладзеныя ў іх, не могуць быць аргументамі пры вырашэнні пытанняў аб значнасці.

Адрынутыя і састарэлыя праекты

Глядзіце таксама

Нататкі

  1. Дадзеная фраза не з'яўляецца заменай або дадаткам да крытэраў значнасці ў Вікіпедыі, выкладзеным ніжэй, а прыведзена толькі для ілюстрацыі агульнага паняцця.
  2. Больш за тое, не заўсёды асвятленне ў дакладных крыніцах з'яўляецца доказам значнасці для стварэння артыкула ў энцыклапедыі; напрыклад, базы дадзеных, рэклама, калонкі аб'яваў ці кароткія паведамленні навінаў не абавязкова могуць служыць доказам значнасці, нягледзячы на ​​іх з'яўленне ў надзейных крыніцах.
  3. Прыклады: кнігі па IBM Собеля ў 364 старонках і Блака ў 528 старонках відавочна маюць дастатковы аб'ём. Згадванне Уолкерам у біяграфіі Біла Клінтана групы "Тры сляпыя мышкі", на што хапіла адной фразы (Martin Walker (1992-01-06). " Tough love child of Kennedy ", The Guardian), не з'яўляецца дастатковым для абгрунтавання значнасці.
  4. Работы, апублікаваныя самім аўтарам артыкула або звязанымі з ім асобамі, рэдка могуць сведчыць аб цікавасці да дадзенага прадмета з боку астатняга свету (гл. таксама Вікіпедыя: Канфлікт інтарэсаў ).
  5. Самарэклама, аўтабіяграфія ці рэклама прадукцыі не могуць быць падставай для напісання энцыклапедычнага артыкула. Публікацыі павінны быць напісаны незалежным іншым аўтарам. Паказчыкам значнасці з'яўляецца рашэнне аб тым, што прадмет заслугоўвае ўвагі, прынятае людзьмі, якія не звязаны з прадметам сваёй публікацыі непасрэдна (а таксама з яго вытворцам, стваральнікам, аўтарам, вынаходнікам або прадаўцом), і гэтыя людзі палічылі яго настолькі значным, што па ўласнай ініцыятыве напісалі аб ім нетрывіяльныя працы. У адваротным выпадку хто-небудзь мог бы надаць значнасць прадмету свайго артыкула, проста распаўсюджваючы аб ім інфармацыю па-за Вікіпедыяй, у сувязі з чым увядзенне паняцця "значнасць" страціла б сэнс. Акрамя таго, крыніцы павінны быць нейтральнымі для таго, каб гарантаваць нейтральнасць артыкула; самарэклама, відавочна, не з'яўляецца нейтральнай, а ўласныя публікацыі ў іншых крыніцах нярэдка прадузятыя, хай нават і ненаўмысна (аб нейтральнасці ў падобных крыніцах гл. правілы Вікіпедыя: Аўтабіяграфіі і Вікіпедыя: Канфлікт інтарэсаў ). Нават не рэкламныя ўласныя публікацыі, якія часам існуюць, не могуць служыць доказам значнасці, бо не яны характарызуюць тую ўвагу, якую прыцягвае прадмет артыкула ў астатнім свеце.
  6. Пад крыніцамі маюцца на ўвазе газеты, кнігі, у тым ліку электронныя, часопісы, матэрыялы радыё- і тэлеперадач, урадавыя дакументы, навуковыя часопісы і т. д. Калі крыніца толькі адзін, варта праверыць яго нейтральнасць, дакладнасць прадстаўленай інфармацыі і наяўнасць дастатковай колькасці дэталяў, каб артыкул быў зразумелым.
  7. Прадмет артыкула, аб якім маецца толькі адна крыніца, можна ўключыць у артыкул з шырэйшым зместам. Простая перадрук адзінай крыніцы рознымі выданнямі або паўтарэнне рознымі агенцтвамі навін не заўсёды азначае, што крыніц больш за адну. Публікацыі ў некалькіх часопісах, якія выдаюцца ў адным геаграфічным раёне, таксама не заўсёды азначаюць, што крыніц некалькі, асабліва калі аўтары публікацый самі засноўваліся на адных і тых жа крыніцах і проста перапісваюць адзін аднаго. Вызначана не з'яўляюцца незалежнымі аднолькавыя публікацыі ў розных часопісах, якія выдаюцца ў адным геаграфічным раёне, заснаваныя на дадзеных аднаго і таго ж інфармацыйнага агенцтва.
  8. Фармулёўка УП:НАНАВІНЫ была пашырана па выніках абмеркавання на форуме правілаў .
  9. Часам атрымаць матэрыял з незалежнай крыніцы можна, звярнуўшыся непасрэдна да асобы, чыю біяграфію апісвае артыкул, або да прадстаўніка арганізацыі, якой яна прысвечана. Вядома, пры гэтым трэба ўважліва ацэньваць незалежнасць такіх крыніц. Акрамя таго, Вікіпедыя можа мець спецыяльны праект, які мае тое ці іншае стаўленне да тэмы артыкула, туды таксама можна звярнуцца за дапамогай.
  10. Напрыклад, артыкулы пра герояў мастацкай літаратуры могуць быць аб'яднаны ў адзін артыкул пра ўсіх герояў дадзенага твора ці аўтара; артыкулы аб школах могуць стаць раздзеламі ў артыкулах аб гарадах або рэгіёнах, дзе яны знаходзяцца; сваякі знакамітасцяў - апісаны ў адным з раздзелаў артыкула аб самым вядомым чалавеку; артыкулы аб людзях, адметных толькі тым, што яны асацыююцца з нейкай групай або падзеяй, можна сумясціць з артыкулам аб усёй групе або дадзенай падзеі.